45 yaş üstü makattan kanama, gençlerdekinden farklı bir dikkatle ele alınması gereken bir şikayettir. Yıllarca hemoroid kanaması yaşamış olsanız bile, kanamanın karakteri değiştiğinde ya da ilk kez ortaya çıktığında "yine basurdur" demek yeterli değildir. Çünkü kolon polipleri ve kolorektal kanser yaşla daha sık görülür ve ilk belirtileri hemoroid kanamasından ayırt edilemeyebilir.
Kısa cevap: 45 yaş üstü makattan kanama en sık hemoroide bağlıdır; ancak polip ve kolorektal kanser bu yaşta daha sık görüldüğü için yakın zamanda yapılmış normal bir kolonoskopi yoksa genellikle kolonoskopi önerilir. Kanama varken gizli kan testi yeterli değildir. Diğer nedenler dışlandıktan sonra hemoroid tanısı güvenle konur ve tedavi planlanır.
Neden 45 Yaş Bir Eşik Kabul Edilir?
Kolorektal kanser ve öncüsü olabilen adenomatöz polipler yaş ilerledikçe daha sık görülür. Bu nedenle birçok uluslararası kılavuz, belirtisi olmayan ortalama riskli kişilerde taramanın 45 ile 50 yaş arasında başlamasını önerir; ülkemizde de ulusal tarama programı belirli yaş aralığını kapsar. Belirti olmadan bile tarama önerilen bir yaşta kanama ortaya çıkması, değerlendirmenin ertelenmemesi gerektiği anlamına gelir.
- Tarama: Hiç belirtisi olmayan kişilerde hastalığı erken yakalamak için yapılır; gaitada gizli kan testi veya kolonoskopi kullanılabilir.
- Tanısal değerlendirme: Kanama gibi bir belirti varsa yapılır; tarama testiyle yetinmek yerine çoğu zaman doğrudan kolonoskopi planlanır.
Kanaması olan birinde gizli kan testi zaten pozitif çıkacak ve kaynağı göstermeyecektir. Ayrıntıları gaitada gizli kan testi pozitif çıktığında yazısında anlattım.
Değerlendirme Adım Adım Nasıl İlerler?
Muayenede önce kanamanın süresini, rengini, dışkıyla ilişkisini ve önceki kanamalardan farkını sorarım; kan sulandırıcı ve aspirin gibi ilaçlar da önemli bir parçadır.
- Öykü ve risk faktörleri: Aile öyküsü, önceki kolonoskopi, kilo kaybı ve bağırsak düzeni değişiklikleri sorgulanır.
- Fizik muayene: Dış muayene, parmakla rektal muayene ve anoskopiyle hemoroid, fissür veya alt rektum kitleleri değerlendirilir.
- Kan tahlilleri: Kansızlık ve demir eksikliği araştırılır.
- Kolonoskopi: Son yıllarda yapılmış normal bir kolonoskopi yoksa çoğu kişide kalın bağırsağın tamamının görülmesi önerilir.
Yakın zamanda yapılmış normal bir kolonoskopi değerlendirmeyi kolaylaştırır. Ancak kanamanın karakteri değiştiyse veya yeni alarm bulguları çıktıysa, yenilenip yenilenmeyeceği önceki raporun içeriğine ve geçen süreye göre muayenede kararlaştırılır.
45 yaşını geçtiyseniz ve yakın zamanda kanama fark ettiyseniz, hangi tetkiklerin gerektiğini planlamak için muayene randevusu alabilirsiniz.
45 Yaş Üstü Makattan Kanamada Olası Nedenler
Bu yaşta da en sık neden hemoroiddir; ancak bazı nedenler yaşla birlikte daha sık hale gelir.
| Neden | Bu yaş grubunda dikkat çeken özellik |
|---|---|
| İç hemoroid | En sık neden; ağrısız, parlak kırmızı kanama yapar |
| Kolon polipleri | Yaşla sıklığı artar; çoğu zaman belirti vermez, bazen aralıklı kanar |
| Kolorektal kanser | Kanama, bağırsak alışkanlığı değişikliği, kansızlık ile kendini gösterebilir |
| Divertikül kanaması | İleri yaşta daha sık; genellikle ağrısız, bazen bol miktarda olabilir |
| Anjiodisplazi | Bağırsak duvarındaki damar yapı bozukluğu; ileri yaşta daha sık |
| Proktit ve iskemik kolit | İltihap veya kan akımı azalmasına bağlı kanama ve karın ağrısı |
Kanamaya makattan sarkan bir kitle eşlik ediyorsa ayrımı rektal prolapsus ve hemoroid farkı yazısında anlattım. Kalın bağırsak kanseri hakkında daha geniş bilgi kolon kanseri tanı ve tedavisi sayfasındadır.
45 Yaş Üstü Makattan Kanamada Hemoroid Tanısı Ne Zaman Konur?
Hemoroid tanısı, muayenede kanayan hemoroidin görülmesi ve gerektiğinde kolonoskopiyle diğer nedenlerin dışlanmasıyla güvenle konur. Hemoroidin varlığı bağırsağın yukarısında başka bir sorun olmadığını göstermez; iki durum birlikte bulunabilir.
Tedavi evreye göre planlanır; ileri yaşta eşlik eden hastalıklar, ilaçlar ve anestezi riski seçimi etkiler. Kan sulandırıcı kullananlarda ilaç asla kendi başına kesilmez, kardiyolojiyle birlikte planlanır ve bant ligasyonunda gecikmiş kanama riski göz önünde bulundurulur. Kanamanın ön planda olduğu evre 2–3 iç hemoroidde hemoroid doppler ligasyonu uygun hastalarda seçenektir; genel çerçeve hemoroid (basur) tedavisi sayfasındadır.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
- İlk kez ortaya çıkan makattan kanama
- Yıllardır olan hemoroid kanamasının karakterinde değişiklik
- Koyu, bordo renkli veya dışkıya karışmış kan
- İnceleşen dışkı, yeni başlayan kabızlık veya ishal
- Açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik veya demir eksikliği anemisi
- Ailede kolon kanseri ya da polip öyküsü
Kaşıntı ve akıntı eşlik ediyorsa makatta kanama ve kaşıntı, genç yaş grubu için gençlerde makattan kanama, temel bilgiler için kanamalı hemoroid nedir yazılarına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yıllardır basurum var, kanama yine ondan olamaz mı?
Olabilir; ancak yıllardır hemoroid olması, yeni ortaya çıkan veya karakter değiştiren bir kanamanın da ondan kaynaklandığını kanıtlamaz. Hemoroid ve polip ya da tümör aynı kişide birlikte bulunabilir. Kanamanın özellikleri değiştiğinde yeniden değerlendirme gerekir.
Kolon kanseri taraması kaç yaşında başlar?
Birçok uluslararası kılavuz, belirtisi olmayan ortalama riskli kişilerde taramanın 45 ile 50 yaş arasında başlamasını önerir. Ailede kolon kanseri veya polip öyküsü olanlarda tarama daha erken başlayabilir. Uygun zamanlama kişisel ve ailesel riske göre belirlenir.
Kan sulandırıcı kullanıyorum, kanama olunca ilacı bırakmalı mıyım?
Hayır, kan sulandırıcıları asla kendi başınıza kesmemelisiniz; bu ciddi kalp ve damar sorunlarına yol açabilir. Kanama fark ettiğinizde doktorunuza başvurun; gerekirse kardiyoloğunuzla birlikte ilaç ve tedavi planı düzenlenir; yöntem seçimi de buna göre yapılır.
Özetlemek gerekirse, 45 yaş üstü makattan kanama en sık hemoroide bağlı olsa da polip, kolorektal kanser ve divertikül bu yaşta daha sık görüldüğü için dikkatli değerlendirme gerektirir. Temel adım çoğu zaman kolonoskopidir; diğer nedenler dışlandığında hemoroid kanaması eşlik eden hastalıklarınız gözetilerek güvenle tedavi edilebilir.
45 Yaş Üstünde Kanama İçin Değerlendirme Alın
Kolonoskopi gerekip gerekmediğini, zamanlamasını ve kullandığınız ilaçlara göre hemoroid tedavisini Ataşehir, İstanbul'daki muayenehanemizde tek bir planda toplayabiliriz; iletişim sayfası, 0533 895 49 00 veya WhatsApp hattı üzerinden randevu alabilirsiniz.
Tıbbi Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. 45 yaş üzerinde makattan kanamanın nedeni ve kolonoskopi ihtiyacı için doktor muayenesi gereklidir.