Tüp mide sonrası hiatal herni, midenin bir bölümünün diyaframdaki yemek borusu geçiş deliğinden (hiatus) göğüs boşluğuna doğru kaymasıdır ve çoğu zaman reflü şikâyetleriyle kendini gösterir. Yanma, geri kaçma ya da gece öksürüğü yaşıyorsanız, bunun ardındaki nedeni anlamak doğru tedavi planının ilk adımıdır.
Kısa cevap: Tüp mide sonrası hiatal herni, midenin bir kısmının diyafram deliğinden göğse doğru yer değiştirmesidir ve genellikle reflüyü artırır. Hafif şikâyetlerde ilaç ve yaşam düzenlemesi denenir; ağır veya dirençli reflüde fıtık onarımıyla birlikte Roux-en-Y gastrik bypass (RYGB) dönüşümü en sık tercih edilen seçenektir. Karar endoskopi ve görüntülemeyle kişiye özel verilir.
Tüp Mide Sonrası Hiatal Herni Nedir?
Diyaframda yemek borusunun karın boşluğuna geçtiği doğal bir açıklık bulunur. Bu açıklık genişlediğinde midenin üst kısmı yukarı, göğüs tarafına doğru kayabilir; buna hiatal herni (mide fıtığı) denir.
Tüp mide ameliyatında mide dar ve uzun bir tüpe dönüştürüldüğü için üst bölümün yukarı kayması, yemek borusu ile mide arasındaki basınç dengesini bozabilir. Bu nedenle tüp mide sonrası hiatal herni, reflünün önemli anatomik nedenlerinden biri olarak değerlendirilir.
Bazı hastalarda ilk ameliyattan önce var olan küçük bir fıtık o dönemde belirgin değildir; bazılarında ise fıtık zaman içinde ortaya çıkar. Hangisi olursa olsun bu, sizin yaptığınız ya da yapmadığınız bir şeyle değil, anatomideki bir değişiklikle ilgilidir. Revizyonun genel çerçevesini merak ediyorsanız revizyon tüp mide ameliyatı rehberimize göz atabilirsiniz.
Hangi Belirtiler Mide Fıtığını Düşündürür?
Hiatal herni her zaman şikâyet yapmaz; bazen başka bir nedenle yapılan endoskopide tesadüfen görülür. Şikâyet yaptığında ise belirtiler çoğunlukla reflüyle örtüşür.
- Göğüs kemiği arkasında yanma ve ekşime
- Yemekten sonra ya da yatınca ağza acı su veya yiyecek gelmesi (regürjitasyon)
- Gece öksürüğü, ses kısıklığı, boğazda takılma hissi
- Yemekten sonra göğüste baskı ve erken doyma
- Reflü ilaçlarına rağmen süren şikâyetler
Uzun süre devam eden reflü, yemek borusunun iç yüzeyinde değişikliklere yol açabilir; bu konu tüp mide sonrası Barrett özofagus takibi yazımızda ayrıntılı ele alınmıştır. Yutma güçlüğü ve kusma ön plandaysa, benzer şikâyetlere yol açan tüp mide sonrası darlık ya da tüp midede dönme (twist) gibi durumlar da araştırılır.
Tanı İçin Hangi Tetkikler Yapılır?
Değerlendirme, şikâyetlerin ayrıntılı dinlenmesi ve ilk ameliyat raporunun incelenmesiyle başlar. Ardından yapılan tetkikler hem fıtığı göstermeyi hem de reflünün yemek borusunda yarattığı etkiyi ölçmeyi amaçlar.
- Üst GİS endoskopisi: Fıtığın varlığını, yemek borusu iltihabını (özofajit) ve Barrett değişikliğini değerlendirir.
- Kontrastlı (baryumlu) grafi: Tüp midenin şeklini, fıtığın boyutunu ve geçişi gösterir.
- Bilgisayarlı tomografi (BT): Gerekli görüldüğünde anatomiyi daha ayrıntılı ortaya koyar.
- pH metre/impedans ve manometri: Reflünün miktarını ve yemek borusunun hareketlerini ölçer.
Bu bilgiler bir araya getirildiğinde fıtığın şikâyetlerdeki payı daha net anlaşılır ve tedavi buna göre planlanır.
Tüp Mide Sonrası Hiatal Herni Nasıl Tedavi Edilir?
Hafif şikâyetlerde ilk basamak genellikle ilaç tedavisi, yani proton pompası inhibitörleri (PPI) ve yaşam düzenlemesidir. Az ve yavaş yemek, yemekten hemen sonra uzanmamak, yatağın baş tarafını yükseltmek ve akşam geç saatte yemek yememek şikâyetleri azaltabilir. Genel bilgi için reflü hastalığı sayfamıza da bakabilirsiniz.
İlaçlara rağmen süren veya ağır reflü, özofajit, Barrett özofagus ya da belirgin hiatal herni varlığında cerrahi tedavi gündeme gelir. Bu durumda reflü için en sık tercih edilen ve reflü kontrolünde güçlü sonuçlar veren revizyon yöntemi Roux-en-Y gastrik bypass (RYGB) dönüşümü olarak kabul edilir; fıtık aynı seansta onarılır. Ayrıntılar için tüp mideden gastrik bypass'a dönüşüm yazımızı okuyabilirsiniz.
Reflüsü olan hastalarda tekrar tüp mide (re-sleeve) genellikle uygun görülmez, çünkü reflüyü artırabilir. Hangi yöntemin size uygun olduğu, revizyon tüp mide cerrahisi değerlendirmesinde tetkik sonuçlarına göre belirlenir.
Bypass dönüşümü düşünülen hastalarla marjinal ülser, iç fıtık ve vitamin eksiklikleri gibi riskler de açıkça konuşulur. Sigara bu riskleri artırdığı için ameliyat öncesinde bırakılması önerilir.
Şikâyetlerinizin mide fıtığıyla ilişkili olup olmadığını öğrenmek için değerlendirme randevusu talep edebilirsiniz.
Ne Zaman Beklemeden Başvurmalısınız?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa kontrol randevusunu beklemeden hekiminize ya da acil servise başvurun.
- Yutma güçlüğü veya lokmanın takılması
- Geçmeyen kusma, hiç sıvı tutamama
- Kan kusma ya da siyah, katran renkli dışkı
- Ani ve şiddetli göğüs veya karın ağrısı
- Gece öksürüğü ve geri kaçmanın belirgin şekilde artması
Sık Sorulan Sorular
Hiatal herni tüp mide ameliyatı sırasında fark edilmeyebilir mi?
Küçük fıtıklar ameliyat öncesi tetkiklerde her zaman belirgin olmayabilir ve fıtık zaman içinde de gelişebilir. Bu nedenle ameliyat sonrası yeni başlayan veya artan reflü şikâyetlerinde endoskopi ve grafiyle yeniden değerlendirme yapılması önemlidir.
Reflü ilaçları mide fıtığını ortadan kaldırır mı?
Reflü ilaçları mide asidini azaltarak yanma ve ekşime gibi şikâyetleri hafifletebilir, ancak fıtığın kendisini düzeltmez. Şikâyetler ilaçla kontrol altındaysa ve yemek borusunda hasar yoksa takip yeterli olabilir; karar kontrol tetkiklerine göre verilir.
Bypass dönüşümünden sonra vitamin takviyesi gerekir mi?
Evet. Gastrik bypass sonrasında demir, B12 vitamini, kalsiyum ve D vitamini eksikliği riski olduğundan ömür boyu takviye ve düzenli kan tahlili gerekir. Takviyelerin türü ve dozu, tahlil sonuçlarınıza göre hekiminiz ve diyetisyeniniz tarafından belirlenir.
Özetlemek gerekirse, tüp mide sonrası hiatal herni reflünün önemli anatomik nedenlerinden biridir ve doğru tetkiklerle ortaya konabilir. Hafif şikâyetlerde ilaç ve yaşam düzenlemesi, dirençli veya ağır durumlarda fıtık onarımıyla birlikte bypass dönüşümü değerlendirilir.
Reflü ve Mide Fıtığı Şikâyetleriniz İçin Değerlendirme Alın
Yanma, geri kaçma ya da gece öksürüğü günlük hayatınızı etkiliyorsa, Ataşehir/İstanbul'da Doç. Dr. Vahit Mutlu ile tetkiklerinizi birlikte gözden geçirebilirsiniz. İletişim sayfamızdan randevu talep edebilir, 0533 895 49 00 numarasını arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.
Tıbbi Bilgilendirme
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı ya da tedavinin yerine geçmez. Size uygun yaklaşım, muayene ve tetkik sonuçlarına göre hekiminizle birlikte belirlenir.