Reflü ülser ilişkisi, mide asidinin yemek borusunun (özofagus) iç yüzeyinde uzun süre iltihap oluşturması ve bu iltihabın derinleşerek yara hâline gelmesiyle kurulur. Bu yaralar bazen sızıntı şeklinde, nadiren de daha belirgin kanamalara yol açabilir. Aşağıda hangi belirtilere dikkat etmeniz gerektiğini, tanının nasıl konduğunu ve tedavinin nasıl planlandığını sakin ve anlaşılır bir dille özetliyoruz.
Kısa cevap: Reflü ülser, uzun süreli asit teması sonucu yemek borusunun iç yüzeyinde gelişen yaradır. Çoğu zaman sinsi ve yavaş kanar; halsizlik ve kansızlıkla fark edilebilir. Kan kusma, kahve telvesi gibi kusma veya siyah dışkı acil değerlendirme gerektirir. Tanı endoskopiyle konur, tedavide asit baskılama ve gerekirse endoskopik işlemler kullanılır.
Reflü Ülser Nasıl Gelişir?
Mide içeriği yemek borusuna sık geri kaçtığında, yemek borusunun koruyucu iç tabakası zarar görür ve iltihap (özofajit) gelişir. Endoskopide bu iltihabın şiddeti Los Angeles sınıflamasıyla A'dan D'ye kadar evrelenir. İltihabın ileri olduğu durumlarda yüzeydeki aşınmalar derinleşerek ülsere dönüşebilir.
Ülserin iyileşme sürecinde nedbe dokusu oluşursa ileride yutma güçlüğü yapan bir daralma gelişebilir. Bu konuyu reflüye bağlı yemek borusu darlığı yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Yemek borusu ülseri, mide veya on iki parmak bağırsağında görülen peptik ülserle aynı şey değildir. Belirtiler birbirine benzeyebildiği için ayrımı endoskopi yapar. Bazı ağrı kesiciler ve kan sulandırıcılar kanama eğilimini artırabileceğinden, kullandığınız tüm ilaçları hekiminize bildirmeniz önemlidir.
Kanamayı Düşündüren Belirtiler
Reflüye bağlı kanama çoğu zaman gözle görülmeyecek kadar azdır ve uzun sürede kansızlığa (anemi) yol açar. Bu nedenle nedeni açıklanamayan halsizlik, çabuk yorulma, solukluk veya merdiven çıkarken nefes nefese kalma dikkat gerektirir.
Daha belirgin kanamalarda ise şu bulgular görülebilir:
- Kan kusma veya kahve telvesi görünümünde kusma
- Siyah, yapışkan, katran gibi dışkı
- Baş dönmesi, bayılma hissi, çarpıntı
- Yutarken ağrı ve göğüs kemiği arkasında artan yanma
Bu belirtilerden biri varsa beklemeden acil servise başvurmanız gerekir.
Reflü Ülserde Tanı ve Tedavi
Tanının temel aracı endoskopidir. Endoskopide ülserin yeri, derinliği ve aktif kanama olup olmadığı görülür; gerekirse biyopsi alınır. Aktif kanama saptanırsa aynı işlem sırasında kanamayı durdurmaya yönelik endoskopik yöntemler uygulanabilir. Kan değerleri de kansızlığın derecesini anlamak için incelenir.
Belirgin kanamayla başvuran hastalarda öncelik, genel durumun dengelenmesidir. Bu hastalar çoğu zaman hastanede gözlem altında tutulur; kan değerlerine göre sıvı desteği veya kan nakli gerekebilir. Endoskopinin zamanlaması da hastanın durumuna göre hekim tarafından belirlenir.
Tedavinin temelinde asidin güçlü biçimde baskılanması vardır. Proton pompa inhibitörleri (PPI) bu amaçla en sık kullanılan ilaç grubudur; ilacın türüne, süresine ve kullanım şekline hekim karar verir. Ülserin iyileşip iyileşmediğini görmek için bazı hastalarda kontrol endoskopisi planlanır. İlacı belirtiler geçti diye kendi başınıza bırakmamanız, iyileşmenin tamamlanması için önemlidir.
Ülser iyileştikten sonra amaç, reflünün yeniden aynı hasarı yapmasını önlemektir. Bu aşamada ilaç tedavisinin sürdürülmesi, yaşam tarzı düzenlemeleri veya seçilmiş hastalarda reflü cerrahisi seçenekleri basamaklı reflü tedavisi çerçevesinde değerlendirilir.
Nedeni bilinmeyen halsizlik veya kansızlıkla birlikte reflü şikâyetleriniz varsa bizimle iletişime geçerek değerlendirme planlayabilirsiniz.
Reflü Ülserin Tekrarını Önlemek
- Hekimin önerdiği tedaviyi süresince ve düzenli kullanmak
- Ağrı kesici ve kan sulandırıcı kullanımını hekimle planlamak
- Sigarayı bırakmak, alkolü azaltmak
- Akşam yemeğini yatmadan 2–3 saat önce bitirmek
- Fazla kilo varsa kademeli kilo vermek
İleri yaşta birden fazla ilaç kullanımı yaygın olduğundan bu grupta dikkat daha da önemlidir; ileri yaşta reflü yazımız bu konuyu ele alıyor. Çocuklarda kanlı kusma ise her zaman çocuk doktoruna danışılması gereken bir durumdur; ayrıntılar için bebeklerde ve çocuklarda reflü yazımıza bakabilirsiniz. Hastalığın genel tablosu için reflü hastalığı rehberimizi okuyabilirsiniz.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
- Kan kusma veya kahve telvesi gibi kusma (acil)
- Siyah dışkı (acil)
- Kansızlık, açıklanamayan halsizlik ve solukluk
- Yutma güçlüğü veya yutarken ağrı
- İlaca rağmen geçmeyen reflü belirtileri
- Göğüs ağrısı: eforla, nefes darlığı veya terlemeyle birlikteyse önce kalp nedenleri dışlanmalıdır; 112'yi arayın
Sık Sorulan Sorular
Yemek borusu ülseri kendiliğinden iyileşir mi?
Asit teması sürdüğü sürece ülserin kendiliğinden iyileşmesi beklenmez. Uygun asit baskılayıcı tedaviyle çoğu ülser iyileşir. Bu nedenle belirtiler hafiflese bile tedavinin hekimin belirlediği süre boyunca tamamlanması ve gerekiyorsa kontrol endoskopisinin yapılması önemlidir.
Kansızlığım reflüden kaynaklanıyor olabilir mi?
Olabilir, ancak kansızlığın beslenme, mide-bağırsak kanamaları ve başka hastalıklar gibi pek çok nedeni vardır. Reflü belirtileriyle birlikte açıklanamayan kansızlık varsa endoskopi dahil kapsamlı bir değerlendirme yapılması ve nedenin netleştirilmesi gerekir.
Ülser tedavisinden sonra ilacı bırakabilir miyim?
Bu karar ülserin iyileşme durumuna, reflünün şiddetine ve kişisel risklere göre hekimle birlikte verilir. Bazı hastalarda ilaç kademeli azaltılabilir, bazılarında ise sürdürülmesi gerekebilir. İlacı aniden bırakmak, asidin geri tepme şeklinde artmasına yol açabilir.
Özetlemek gerekirse, reflü ülser genellikle uzun süreli ve kontrolsüz reflünün sonucudur ve çoğu zaman sessiz kanamayla kendini gösterir. Erken endoskopik değerlendirme ve düzenli tedaviyle ülserin iyileşmesi ve tekrarının önlenmesi mümkündür.
Reflü ve Ülser Şikâyetleriniz İçin Değerlendirme Alın
Uzun süredir devam eden yanma, yutarken ağrı veya nedeni açıklanamayan halsizlik gibi şikâyetlerinizi Ataşehir/İstanbul'da yüz yüze konuşmak için iletişim sayfamızdan randevu talep edebilir, 0533 895 49 00 numarasından bize ulaşabilir veya WhatsApp hattımızdan yazabilirsiniz. Tedavi yaklaşımının genel çerçevesini reflü hastalığı sayfamızda bulabilirsiniz.
Tıbbi Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kanama belirtilerinde acil servise başvurun; tedavi kararı muayene ve tetkiklerle verilir.