Dış hemoroid kanaması, iç hemoroid kanamasına göre çok daha az görülür; çünkü makat çevresindeki deri altında yer alan dış hemoroidler normalde genellikle kanamaz. Ancak içinde pıhtı oluştuğunda (tromboze dış hemoroid) ani ağrılı bir şişlik gelişir ve üzerindeki deri incelip açılırsa koyu, pıhtılı bir kanama görülebilir. Bu ani ağrı korkutucu olabilir; doğru bilgi süreci daha sakin yönetmenize yardım eder.
Kısa cevap: Dış hemoroid normalde nadiren kanar, çünkü üzeri dayanıklı deriyle örtülüdür. Dış hemoroid kanaması çoğunlukla tromboze dış hemoroidde, ağrılı mor şişliğin üzerindeki deri açılıp pıhtı boşaldığında olur; kan koyu ve pıhtılıdır, dışkılamadan bağımsız başlayabilir ve genellikle hafif baskıyla durur. Pıhtı boşalınca ağrı çoğu zaman hafifler.
Dış Hemoroid Neden Genellikle Kanamaz?
Dış hemoroidler dentat çizginin altında, makat çevresindeki derinin hemen altında bulunan damar ağlarıdır. Üzerleri ince mukoza değil, çok daha dayanıklı bir deriyle (anoderm) örtülüdür; bu yüzden dışkı geçerken kolay zedelenmez ve tek başına nadiren kanar.
Bu bölge ağrı lifleri açısından zengindir; dış hemoroid sorunları kanamadan çok ağrı, şişlik ve kaşıntıyla kendini gösterir. İç hemoroidlerin neden tam tersine ağrısız kanadığını iç hemoroid kanaması yazımızda anlattık.
Tromboze Dış Hemoroid ve Dış Hemoroid Kanaması
Tromboze dış hemoroid, dış hemoroidin içindeki küçük bir toplardamarda ani pıhtı oluşmasıdır. Çoğu zaman şiddetli ıkınma, ağır kaldırma, uzun yolculuk, kabızlık ya da ishal sonrası, bazen belirgin neden olmadan gelişir; gebelik ve doğum sonrası dönemde de sık görülür. Saatler içinde makat kenarında sert, hassas, mavimsi-mor bir şişlik belirir; ağrı ilk günlerde en yoğundur, oturmak ve yürümek zorlaşır.
Pıhtı büyüdükçe deri gerilip incelir ve kendiliğinden açılabilir. Bu kanama şu özelliklerle iç hemoroid kanamasından ayrılır:
- Kan genellikle koyu kırmızı ve pıhtı parçalıdır.
- Dışkılamadan bağımsız, otururken ya da yürürken başlayabilir.
- Pıhtı boşalınca basınç azaldığı için ağrı belirgin hafifleyebilir.
- Çoğunlukla sızıntı şeklindedir, hafif baskıyla durur; birkaç gün az miktarda sürebilir.
Sık silme ya da kaşıma da deride küçük çatlaklar ve kağıtta az kan yapabilir; deri katlantıları ise genellikle kanamaz. İç ve dış hemoroid aynı kişide birlikte bulunabilir; iç hemoroid parlak kırmızı ve ağrısız kanarken dış hemoroid kanamasından önce hemen her zaman ağrılı bir şişlik fark edilir.
Makatta aniden ağrılı bir şişlik fark ettiyseniz ya da şişlikten kan sızıyorsa doğru yaklaşımı belirlemek için muayene randevusu oluşturabilirsiniz.
Tromboze Hemoroid Kanadığında Ne Yapmalı?
- Hafif baskı: Temiz bir gazlı bezle birkaç dakika bastırın; sızıntı çoğunlukla durur.
- Nazik temizlik: Ilık suyla yıkayıp yumuşakça kurulayın, sert silmeyin.
- Oturma banyosu: Günde birkaç kez 10–15 dakika ılık suda oturmak ağrıyı hafifletir.
- Dışkıyı yumuşatın: Lif ve bol sıvıyla ıkınmayı önleyin.
- Sıkmayın, delmeyin: Enfeksiyon ve kanama riskini artırır.
Evde uygulanabilecek diğer adımları hemoroid kanaması nasıl durdurulur yazımızda anlattık.
Tromboze Dış Hemoroid Nasıl Tedavi Edilir?
Şikayetler birkaç gündür sürüyor ve ağrı azalmaya başlamışsa çoğu zaman oturma banyosu, dışkı yumuşatıcı önlemler, ağrı kesiciler ve kısa süreli topikal tedaviyle pıhtının emilmesi beklenir; şişlik genellikle birkaç hafta içinde geriler, bazen küçük bir deri katlantısı kalır. Ağrı çok şiddetli ve şikayet erken dönemdeyse lokal anestezi ile pıhtı boşaltılabilir ya da trombozlu doku çıkarılabilir; bu işlem çoğu hastada ağrıyı hızla azaltır.
Tromboz geçtikten sonra kanamaya devam eden iç hemoroidler ayrıca değerlendirilir. Kanamanın ön planda olduğu evre 2–3 iç hemoroidde Doppler ligasyonu bir seçenek olabilir; ancak bu yöntem iç hemoroidi besleyen damarlara yöneliktir, büyük dış hemoroid veya deri katlantısı ön plandaysa ya da akut tromboz sürüyorsa tek başına uygun olmayabilir. Ayrıntılar hemoroid doppler ligasyonu yazımızda, genel bilgiler kanamalı hemoroid nedir rehberimizde.
Ağrılı Şişlik Her Zaman Hemoroid midir? Ne Zaman Başvurmalı?
Ateş, kızarıklık, zonklayan ağrı ve sıcaklık varsa perianal apse akla gelir ve acil tedavi gerekir. Dışkılamada keskin ağrı ve makat kenarında küçük bir deri çıkıntısı varsa kronik bir anal fissür (makat çatlağı) olabilir; ayrım ve tedavi yaklaşımı için hemoroid (basur) tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz. Acil tabloları hemoroid kanaması acil midir yazımızda ele aldık; şu durumlarda beklemeyin:
- Baskıya rağmen durmayan veya artan kanama
- Dayanılmaz ya da günler geçtikçe artan ağrı
- Ateş, kızarıklık, akıntı gibi enfeksiyon bulguları
- Kan sulandırıcı kullanırken kanama (ilacı kendi başınıza kesmeyin)
- Tekrarlayan tromboz atakları
- Kanın dışkıya karışması, bağırsak alışkanlığında değişiklik veya 45 yaş üstünde yeni kanama
Sık Sorulan Sorular
Tromboze hemoroid kendiliğinden geçer mi?
Çoğu tromboze dış hemoroid, birkaç gün içinde ağrısı azalarak ve birkaç hafta içinde şişliği gerileyerek kendiliğinden düzelir. Oturma banyosu, dışkı yumuşatıcı önlemler ve ağrı kesiciler bu süreçte rahatlatır. Ağrı çok şiddetli ve şikayet erken dönemdeyse pıhtının boşaltılması daha hızlı rahatlama sağlayabilir.
Dış hemoroid kanaması tehlikeli midir?
Tromboze dış hemoroid kanaması çoğunlukla sızıntı şeklindedir ve hafif baskıyla durur; genellikle tehlikeli değildir. Ancak durmayan kanama, ateş, artan ağrı ya da kan sulandırıcı kullanımı varsa değerlendirme gerekir. Makattan gelen her koyu kanın dış hemoroidden kaynaklanmadığını da unutmayın.
Dış hemoroid için doppler ligasyonu yapılır mı?
Doppler ligasyonu iç hemoroidi besleyen atardamar dallarını hedefler; bu nedenle büyük dış hemoroid veya deri katlantısının tedavisinde tek başına uygun olmayabilir ve akut tromboz döneminde tercih edilmez. Eşlik eden kanamalı iç hemoroid varsa tromboz geçtikten sonra uygun hastalarda değerlendirilebilir.
Özetlemek gerekirse, dış hemoroid kanaması nadirdir ve çoğunlukla tromboze hemoroidin üzerindeki derinin açılmasıyla olur; kan koyu ve pıhtılıdır, öncesinde ağrılı şişlik vardır. Çoğu tromboz konservatif tedaviyle geriler; ateş, durmayan kanama ve artan ağrı beklemeden değerlendirilmelidir.
Dış Hemoroid ve Tromboz İçin Değerlendirme Alın
Ağrılı şişliğin tromboze hemoroid mi, apse ya da fissür mü olduğunu ayırt etmek ve gerekirse pıhtının boşaltılmasını aynı gün planlamak için Ataşehir, İstanbul'daki muayenehanemize başvurabilirsiniz; eşlik eden iç hemoroid varsa onun planını da birlikte yaparız. Randevu ve iletişim sayfası, 0533 895 49 00 ve WhatsApp hattı üzerinden ulaşabilirsiniz.
Tıbbi Bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Makatta ağrılı şişlik veya kanama durumunda doğru tanı ve tedavi için doktor muayenesi gereklidir.